Ik heb eerder geschreven over hoe de wetenschappelijke methode werkt. Echter is het vinden van antwoorden op een vraag slechts een gedeelte van de taak van een wetenschapper. De volgende stap voor een wetenschapper is de resultaten bekend maken aan de wereld. Dit is geen makkelijke taak. Voor een wetenschapper is het essentieel om onderzoek in een “peer-reviewed” (“collegiale-toetsing”) tijdschrift te publiceren. Maar wat is “peer-review”?

peerreviewfigure
Peer-reviewed publiceren vs andere publicatie methodes

Er is een groot verschil tussen peer-reviewed publiceren en via een andere methode publiceren. De naam “peer-review” zegt het eigenlijk al. Een “peer” is een collega, “review” is beoordelen. Dus in het kort betekent peer-review dat de kwaliteit van het onderzoek beoordeeld wordt door collega’s. Dit is heel anders dan bijvoorbeeld deze blog. Hier kan ik alles posten wat ik wil, zonder dat iemand de kwaliteit controleert (natuurlijk doe ik alles wat ik kan om de kwaliteit zo hoog mogelijk te houden). De peer-review zelf is echter niet het enige onderdeel van het publiceren in een peer-reviewed tijdschrift. Het eerste obstakel dat een wetenschapper moet overwinnen is de editor.




De editor

De editor een obstakel noemen klinkt een beetje cru, maar hij is wel de eerste persoon die overtuigd moet worden dat je onderzoek het waard is om te publiceren. De editor werkt voor een tijdschrift en beoordeelt hoe geschikt een artikel is voor zijn tijdschrift. Wanneer ik bijvoorbeeld een artikel schrijf over de immuunreactie van kevers en het naar het tijdschrift “Plant Science” stuur, zal de editor zeggen dat mijn artikel niet geschikt is voor dit tijdschrift. Echter wanneer ik hetzelfde artikel naar “Developmental and Comparative Immunology” stuur, zal de editor het met mij eens zijn dat het een geschikt onderwerp is voor zijn tijdschrift.
Een tweede aspect van de editor is dat hij de kwaliteit van het tijdschrift moet waarborgen. Dit betekent dat hij niet zomaar ieder artikel accepteert dat qua onderwerp in zijn tijdschrift past. Wanneer je artikel niet vernieuwend genoeg is, is er een grote kans dat de editor het artikel afwijst. Hoe vaak een editor artikelen afwijst, hangt af van het tijdschrift. Een erg invloedrijk tijdschrift zoals “Nature” publiceert artikelen uit alle gebieden van de wetenschap, maar alleen de meest vernieuwende, spannende of verrassende artikelen worden geaccepteerd. Ze wijzen ongeveer 90-95% van alle artikelen die naar ze opgestuurd worden af. Dit in tegenstelling tot “Plos One”, dat alle artikelen die wetenschappelijk goed onderbouwd zijn accepteert, zelfs als ze ontzettend saai zijn (ook saai werk moet beschikbaar gemaakt kunnen worden voor de rest van de wereld, wie weet komt het nog eens van pas). Nadat je de editor overtuigd hebt dat hij toch echt jouw artikel moet publiceren, begint het review proces. De editor zoekt wetenschappers die in hetzelfde veld werken als jij (je mag zelf suggesties doen) en stuurt dan het artikel naar 2-4 van je collega’s.

De review

De reden voor peer-review is simpel. Wetenschappelijke publicaties moeten kloppen. Wanneer je artikel gelezen wordt door je collega’s, kunnen ze je waardevolle feedback geven. In de meeste gevallen verbetert de kwaliteit van de publicatie door deze feedback. De reviewers kijken naar de data die je verzameld hebt en beoordelen de conclusies die je er aan verbindt. Daarna leveren ze feedback over of je de juiste experimenten hebt gedaan en of de conclusies die je trekt logisch volgen uit je data. Vaak zullen ze om meer experimenten vragen om te verifiëren dat wat je beweert waar is, of ze vragen om stukken te herschrijven. Hoewel peer-review de kwaliteit van het artikel verbetert, zijn wetenschappers (waaronder ik) niet altijd blij met het commentaar van de reviewers. Ze kunnen bijvoorbeeld vragen om onmogelijke experimenten, of beweren dat bepaalde dingen missen die wel in het artikel staan enz. Het is wel belangrijk dat een reviewer zich niet bezwaard voelt om kritisch commentaar te leveren, omdat hij bang is dat de auteur boos wordt. Daarom wordt peer-review over het algemeen “blind” gedaan, de auteur van het artikel wordt niet verteld wie de reviewers zijn. Als de reviewers het artikel gelezen hebben en van commentaar voorzien, gaan ze een advies geven aan de editor. Dat advies kan een van de volgende dingen zijn:

1) Accepteren zonder verdere aanpassingen (zeldzaam)
2) Accepteren met kleine aanpassingen (wat tekstuele of lay-out veranderingen)
3) Accepteren met grote aanpassingen (extra experimenten zijn nodig)
4) Afwijzen

Met het advies van de reviewers wordt ook een document gegeven, waarin uitgelegd wordt wat voor veranderingen ze willen of waarom ze het afwijzen. De editor maakt dan een beslissing gebaseerd op dit advies. Als bijvoorbeeld van 2 reviewers er 1 het advies geeft “Accepteren met kleine aanpassingen” en de ander het advies “afwijzen”, zou de editor kunnen beslissen om te accepteren na grote aanpassingen. Wanneer grote aanpassingen nodig zijn, is het vrij gewoon dat het artikel nog een keer naar de reviewers gestuurd wordt om te kijken of de aanpassingen voldoende zijn. Als het artikel wordt afgewezen dan zit er weinig anders op dan het nogmaals te proberen bij een ander tijdschrift. Het is echter wel wijs om zo goed mogelijk het commentaar van de reviewers te verwerken, ze kunnen namelijk ook bij het andere tijdschrift als reviewer dienen. Hoe kleiner het gebied waarin je onderzoek doet, hoe groter de kans dat je vaker dezelfde reviewer treft. Uiteindelijk, na hard werken, zal het artikel geaccepteerd worden voor publicatie. Hoe lang dit duurt varieert heel veel en kan tussen de 2 maanden en een jaar duren.

PeerReview
 

 

Let op!

Ook al is peer-review essentieel om de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek te waarborgen, het is geen garantie dat alles wat in een peer-reviewed tijdschrift staat waar is. Sommige reviewers zijn nou eenmaal grondiger dan andere. Bovendien, reviewers kunnen alleen de data beoordelen die ze gepresenteerd krijgen en kijken of die juist geanalyseerd is. Ze kunnen echter niet verifiëren dat de data klopt. Dit omdat ze daarvoor alle experimenten zelf nog een keer moeten doen. Geen enkele wetenschapper heeft daar tijd voor. Dit betekent ook dat het moeilijk is om erachter te komen of een wetenschapper fouten heeft gemaakt in de originele data, of dat hij expres data die niet bij zijn conclusie past, weg laat. Gelukkig zijn de meeste wetenschappers vol passie bezig met hun onderzoek en willen het echte antwoord op de vraag vinden. Verder zal onderzoek vroeg of laat opgevolgd worden door andere wetenschappers en fouten komen dan naar boven. Dus hoewel de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek over het algemeen erg hoog is: blijf altijd kritisch!

Geef een reactie